POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

CO ROBIMY?

OGRODY

NATURA-
LISTYCZNE

DRZEWO

 
OCHRONA PŁAZÓW

WITAMY W OJCOWSKIM PARKU NARODOWYM

DOCEŃ
PNĄCZA

NIE ŚMIEĆ, NIE BĘDZIESZ MUSIAŁ SPRZĄTAĆ

ZRÓB SWÓJ STAW

STOP WYPALANIU TRAW

DOLINA DRWINKI UMIERA

 ROWEROWY SZLAK BRZOZOWY

OSOBLIWOŚCI PRZYRODY OKOLIC TENCZYNKA

Co robimy?

PROJEKTY ZREALIZOWANE

JURAJSKIE KRAJOBRAZY

„Z ekologią na co dzień – wśród przedszkolaków”

Celem zadania „Z ekologią na co dzień” było prowadzenie szeroko pojętych działań ekologicznych wśród najmłodszych dzieci - wśród przedszkolaków.

Od marca do końca czerwca 2007 r. prowadzony był cykl zajęć edukacyjnych w poszczególnych grupach (4 zajęcia w miesiącu) związanych z ekologią m.in. z ogrodem przedszkolnym, porami roku, wodą, powietrzem, glebą, bogactwami naturalnymi, roślinami, zwierzętami itp.- z wykorzystaniem  zakupionych książek i pomocy dyd., nauczycielki przeprowadzały z aktywnym udziałem dzieci badania i eksperymenty przyrodnicze.

Założono „mini – laboratoria” – gdzie dzieci mogły eksperymentować, doświadczać i badać otaczającą przyrodę. Wzbogacone zostały „Żywe Kąciki Przyrody” – o nowe okazy.

W ogrodach przedszkolnych podczas prac na działkach doświadczalnych - zostały wzbogacone wiadomości dzieci na temat roślin. Były rozwijane zainteresowania przyrodnicze w tej dziedzinie m.in. poprzez udział dzieci w czynnościach pielęgnacyjnych (wyrywanie chwastów, sianie, sadzenie, zbieranie plonów, zbieranie śmieci) oraz uatrakcyjnienie miejsc aktywnego wypoczynku dzieci na łonie natury w ogrodzie.

Powstały ścieżki edukacyjne, gdzie dzieci mogły uzyskać szczegółowe informacje dotyczące okazów fauny i flory znajdującej się w ogrodach przedszkolnych.

Został zainicjowany Klub Małych Ekologów w Przedszkolu „Bajka”. Podczas jednych z zajęć małych ekologów został wykonany plakat prezentujący negatywne i pozytywne działania człowieka w ramach ochrony środowiska (ochrona wody, ochrona powietrza, ochrona ziemi) - (wyeksponowany był podczas obchodów Dni Ziemi 2007 w przedszkolu Bajka.)

Od marca do końca czerwca dzieci z w/wym. przedszkoli uczestniczyły w wielu wycieczkach.

W kwietniu dzieci z w/wym. przedszkoli uczestniczyły w  wycieczce do Puszczy Niepołomickiej, gdzie był poruszany problem ochrony środowiska, rozbudzona została również wrażliwość na piękno przyrody. Dzieci obserwowały życie owadów i ptaków żyjących w naturalnym otoczeniu,  wzbogaciły wiadomości na temat życia w ekosystemie wodnym i leśnym – wszystko porównywały z leksykonami i encyklopediami przyrodniczymi. Kształtowany był także nawyk poszanowania środowiska przyrodniczego, nie zaśmiecanie i nie niszczenie przyrody.

W maju odbyła się „Wielka wyprawa po Skarb Starego Nietoperza” - wycieczka do Dolinki Będkowskiej i zwiedzanie Jaskini Nietoperza. Dzieci  pospacerowały po Dolince Będkowskiej, zwiedziły z przewodnikiem Jaskinię Nietoperzową, dowiedziały się o życiu niezwykle ciekawych mieszkańców podziemnych korytarzy.

W czerwcu odbyła się wycieczka - „Rejs statkiem po Wiśle”, gdzie dzieci mogły zobaczyć naszą najdłuższą rzekę, poznać jej nazwę i ekosystem. Wycieczka ta uzmysłowiła dzieciom znaczenie konieczności poszanowania zasobów wodnych.

Również w czerwcu dzieci wyruszyły z lupami, mikroskopem i leksykonami do Ogrodu Botanicznego „uczyć się przyrody”. Rozwijały więzi emocjonalne z przyrodą, wzbogaciły wiadomości na temat życia owadów i roślin.

            Od marca do końca czerwca dzieci z w/wym. przedszkoli uczestniczyły w cyklu koncertów związanych z ochroną środowiska, ekologią.

W marcu w Przedszkolu Sam. Nr 116 dla przedszkolaków z P. „Bajka” , P. 116 i P. 107 – odbył się koncert muzyków Filharmonii Krakowskiej pt. „Odgłosy natury” – dzieci wysłuchały m.in. takie utwory jak „Lot trzmiela”, „Poranek”. W kwietniu – udział dzieci w koncercie „Co tak pięknie gra? – odgłosy wiosny” – w Domu Kultury Kuźnia. W czerwcu – udział dzieci w koncercie w Szkole Muzycznej – „Echa przyrody”.

W maju mali aktorzy z Przedszkola BAJKA przedstawiły pozostałym dzieciom i rodzicom ekologiczne przedstawienie pt. „Jak Kapturek w małym lasku przyrodę ratował z potrzasku” – wg K. Makowskiej.

W maju odbył się między-przedszkolny konkurs recytatorski „Zwierzęta w poezji dziecięcej”.

W kwietniu w w/wym. przedszkolach - nauczycielki wraz z dziećmi i ich rodzicami  wzięły udział w obchodach Dni Ziemi  - było to szereg działań propagujących ochronę środowiska:

warsztaty podczas, których wykonano stroje „z materiałów z odzysku” (np. folii, tektury, papieru itp.) na konkurs mody ekologicznej. Były to m.in. stroje takie, jak np. Wodnik Szuwarek, Rwąca Rzeka, Jeziorak itp.

Udział w akcji „Sprzątamy osiedle – chcemy mieszkać czysto” -  segregowano śmieci i wrzucano do kolorowych pojemników.

Udział dzieci w „Zielonym korowodzie” – przejście z dziećmi w korowodzie z transparentami propagującymi zdrowe miasto – na Łąki Nowohuckie.

„Zielone światło dla Łąk Nowohuckich” – plener plastyczny na łąkach – „malowanie ze ślimakami”, „Przyroda na łąkach – widziana oczami dzieci”, zabawy badawcze – „mieszkańcy łąk pod lupą”, gry i zabawy na świeżym powietrzu, sprzątamy łąki – zbiórka śmieci.

Pikniki ekologiczne w przedszkolach – celem imprez była dobra zabawa połączona z promocją zdrowego stylu życia i proekologicznych działań w placówkach przedszkolnych, dzieci pokazywały zmiany i kontynuację własnych działań w obrębie założonych w poprzednich latach, przedszkolnych ostojach przyrody dla rodzimej flory i fauny.

Ogólnopolski konkurs plastyczny (V edycja) dla przedszkolaków „Czyste miasto – twoje marzenie”

między-przedszkolny konkurs wiedzy ekologicznej dla 6-latków z  przedszkoli krakowskich.

w ogrodzie Przedszkola Bajka – odbyło się uroczyste sadzenie drzewa wraz z vice prezydentem Krakowa oraz przedstawicielami Lasów Państwowych, Urzędu Miasta Krakowa, Kuratorium, dzieci i rodziców.

W czerwcu – odbyła się wystawa prac plastycznych przedszkolaków w Galerii Rękawka pod hasłem „Z ekologią na co dzień”. Za pomocą ekologicznych materiałów, dzieci tworzyły plastyczne prace obrazujące przyrodę, ochronę środowiska. Dzieci swoje prace wykonywały różnymi technikami, wykorzystywano również rozmaite materiały, m.in.: bibułę, piórka, folie, ceraty. Było to podsumowanie działań ekologicznych w przedszkolach.

Szlaki turystyczne gmin Zabierzów i Krzeszowice jako miejsce aktywnej edukacji ekologicznej i kulturowej.

Projekt realizowany w 2 obszarach działania:

I Rowerowy szlak brzozowy

·    W uzgodnieniu z Urzędem Gminy Zabierzów, Nadleśnictwem Krzeszowice, Zespołem Jurajskich Parków Krajobrazowych, Polskim Towarzystwem Turystyczno-Krajobrazowym, Szkołą Podstawową w Brzezia wytyczono i oznakowano szlak rowerowy

·    Szlak obsadzono drzewami (głównie brzozami)

·    Wykonano tablice informacyjno-edukacyjne i mapy które zostały zamontowane przy Rowerowym Szlaku Brzozowym w Brzeziu, Gackach, Kobylanach, Zabierzowie

·    montaż 6 stołów i 12 ławek przy stanowiskach edukacyjnych na trasie Rowerowego Szlaku Brzozowego

·    Zorganizowano konkursy międzyszkolne dotyczące walorów przyrodniczych Rowerowego Szlaku Brzozowego

·    Opracowano scenariusz zajęć edukacyjnych wzdłuż Rowerowego Szlaku Brzozowego

·    Przeprowadzono warsztaty edukacyjne na terenie Rowerowego Szlaku Brzozowego z udziałem dzieci

·    Wydano folder promujący Rowerowy Szlak Brzozowy w nakładzie 1.000 egz.

·    Dokonano uroczystego otwarcie szlaku z udziałem władz gminy i sołectwa, posła z terenu gminy Zabierzów, przedstawiciela Lasów Państwowych, Jurajskiej izby Gospodarczej, szkół leżących na szlaku. Otwarcie szlaku poprzedziły występy dzieci ze szkoły w Brzeziu o tematyce  ekologicznej, wręczenie nagród dzieciom za udział w konkursach ekologicznych.

II Inwentaryzacja ciekawych drzew w okolicach Tenczynka

·      Dokonano inwentaryzacji drzew pomników przyrody oraz innych osobliwości przyrody

·      Wykonano tablice informacyjno-edukacyjne i mapy które zostały zamontowane przy pomnikach przyrody w Tenczynku – Rzeczkach, na murze kościoła w Tenczynku, na terenie Zespołu Szkół  w Tenczynku

·    Zorganizowano konkursy szkolne dotyczące walorów przyrodniczych okolic Tenczynka

·    Wydrukowano folder informacyjny „Osobliwości przyrody okolic Tenczynka” w nakładzie                500 egz.

·      Łącznie w ramach projektu posadzono 1.132 drzewa, przeprowadzono 200 godzin zajęć edukacyjnych 400 dla dzieci. W realizację projektu zaangażowanych było ok. 500 osób

„Kampania na rzecz ekorozwoju Jury Krakowsko-Częstochowskiej”

Projekt polegał na prowadzeniu kampanii na rzecz ochrony walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych Jury Krakowsko-Częstochowskiej, głównie w kontekście zagospodarowania przestrzennego, zmian przepisów prawnych dotyczących funkcjonowania jurajskich parków krajobrazowych (wprowadzenie nowych rozporządzeń o ochronie parków, przygotowywanie planów ochrony parków krajobrazowych oraz Ojcowskiego Parku Narodowego)

W ramach projektu prowadzone były następujące działania:

1) kampania informacyjna na rzecz ochrony Jury

·   Współpraca z massmediami w zakresie ochrony walorów przyrodniczych, krajobrazowych                      i kulturowych Jury Krakowsko-Częstochowskiej - informacja dla dziennikarzy nt problemów ochrony Jury.

• Utworzenie i bieżące prowadzenie internetowego Jurajskiego Ekologicznego Serwisu Informacyjnego: www.jura.eko.org.pl.

2) Wydanie publikacji „Ochrona przyrody Jury Krakowskiej”

We współpracy z dyrekcją Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych oraz specjalistą do spraw ochrony krajobrazu w Ojcowskim Parku Narodowym wydana została w nakładzie 1.000 egz. publikacja „Ochrona przyrody Jury Krakowskiej”. Publikacja ma charakter edukacyjny i prezentuje walory przyrodnicze i krajobrazowe  małopolskiej części Jury, problemy dotyczące ochrony oraz aktualne przepisy prawne obowiązujące na terenach chronionych Jury. Kolorowa publikacja zawiera także najbardziej aktualna mapę jurajskich terenów ochronionych.

3) Działania na rzecz zabezpieczania walorów przyrodniczo-krajobrazowych i kulturowych Jury poprzez:

• udział w postępowaniach w sprawie uchwalenia planów zagospodarowania przestrzennego na terenach cennych przyrodniczo Jury Krakowskiej;

• udział w postępowaniach administracyjnych w sprawach związanych z ochroną środowiska Jury Krakowskiej;

• ochrona terenów cennych przyrodniczo przed zabudową - przeciwdziałanie zabudowie otuliny Ojcowskiego Parku Narodowego. Kampania przeciwko budowie osiedla „Cianowice-ogród” i kampusu  Akademii Ekonomicznej w otulinie OPN, wzdłuż wschodniej granicy lasu, na terenie ok. 150 hektarów gruntów rolnych, bez prawa zabudowy. Prowadzona kampania informacyjna, zbieranie podpisów przeciwników inwestycji, udział w postępowaniu w sprawie uzgodnienia przez dyrektora Ojcowskiego Parku Narodowego zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Skała dopuszczającego inwestycję. Dyrektor OPN odmówił uzgodnienia zmiany studium, postanowienie dyrektora OPN zostało podtrzymane przez Ministra Środowiska.

• Prowadzenie działań interwencyjnych:

• współpraca z innymi organizacjami społecznymi, z administracją państwową i samorządową.

„Nie siedź w domu, wyjdź i posadź drzewo”

Celem projektu było dekorowanie alejami drzew szlaków turystycznych, tras wiodących do ciekawych miejsc, obsadzanie miejsc wypoczynkowych w pobliżu tras turystycznych i stanowisk edukacyjnych na terenie Jury Krakowsko-Czestochowskiej. Działania rozpoczęte zostały od inwentaryzacji przez młodzież charakterystycznych drzew w regionie (o wymiarach pomnikowych, o ciekawym wyglądzie, rzadkich odmian i gatunków), zebrania opowieści, wierszy o charakterystycznych drzewach. Przeprowadzone zostały również konkursy plastyczne i fotograficzne na najpiękniejsze drzewo okolicy oraz logo o motywie drzewa Ogółem w konkursie brało udział 700 dzieci z przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów. Powstało 600 prac plastycznych, 100 prac fotograficznych,  200 prac literackich. Istotnym elementem zadania były akcje sadzenia drzew, ze szczególnym uwzględnieniem Dnia Drzewa.

Rezultaty projektu:

• Posadzonych 7.100 drzew

• 600 godzin zajęć warsztatowych dla młodzieży, nauczycieli, mieszkańców

• powstanie Centrum informacji przyrodniczej okolic Doliny Mnikowskiej (ścieżka przyrodnicza, punkt wypoczynkowy, tablice informacyjne, ulotka)

• powstanie ścieżki przyrodniczej „Drzewa naszej szkoły” przy Szkole Podstawowej nr 114 w Krakowie

• powstanie stanowiska edukacyjnego „Zielona klasa” przy Zespole Szkół w Alwerni

• powstanie przystanku ścieżki przyrodniczej przy Gimnazjum w Zabierzowie

• wydanie publikacji „Pomniki przyrody w gminie Klucze” w nakładzie 1.000 szt.

„Posadź jarzębinę na Bursztynowym Szlaku”

Realizowana wspólnie z Fundacją Partnerstwo dla Środowiska akcja sadzenia jarzębin wzdłuż rowerowego Szlaku Bursztynowego na odcinku od granicy polsko-słowackiej po Kraków. Jarzębina została wybrana jako drzewo-symbol szlaku Bursztynowego. Kilkaset dzieci i młodzieży oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych i lokalnych samorządów posadzili na szlaku 1.500 jarzębin.

„Nie śmieć, nie będziesz musiał sprzątać”

Cele:

• Poprawa stanu środowiska poprzez edukację ekologiczną młodzieży i dorosłych w kierunku świadomych konsumentów

• Wypracowanie nawyku ograniczania ilości śmieci poprzez świadomy wybór opakowań w czasie zakupów w sklepie, noszenia własnych siatek na zakupy, segregowania odpadów

• Promowanie rozwiązań ekologicznych w środowisku lokalnym

• Pokazanie realnych i niskonakładowych możliwości rozwiązania problemu odpadów

• tworzenie przy szkołach punktów nieodpłatnego przyjmowania surowców wtórnych które następnie szkoła sprzedaje zasilając swój budżet

Rezultaty projektu:

• 6 punktów przyjmowania surowców wtórnych dla wsi (z wykorzystaniem 9 kontenerów)

• 43 pojemniki do segregacji odpadów w szkołach

• 7 koszy do zbioru i segregacji odpadów podczas „zielonych szkół”

• 24 tablice  informujące o punktach nieodpłatnego przyjmowania surowców wtórnych

• 331 godzin zajęć edukacyjnych dla ok. 900 osób

• 2 ankiety dla mieszkańców Bolechowic i Białego Kościoła (170 + 200  szt).

• 6 sesji plakatowych (300 uczniów)

• kompostownik pokazowy przy gimnazjum w Zabierzowie

• 6 rodzajów ulotek dla mieszkańców przygotowanych przez szkoły oraz Stowarzyszenie „Środowisko i My” o łącznym nakładzie 1.000 szt.

Projekt „Ochrona stawów i terenów wilgotnych Jury Krakowsko-Częstochowskiej”.

Projekt realizowany w 2000 r. przez Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody w porozumieniu z Ojcowskim Parkiem Narodowym, Gminą Alwernia, Gminą Wielka Wieś. Celem projektu była ochrona stawów i terenów wilgotnych na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej oraz zabezpieczanie tras migracyjnych płazów. 

Projekt był konsekwencją działań prowadzonych w poprzednich latach przez Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego i był odpowiedzią na propozycję współpracy wystosowaną przez Urząd Miejski w Alwerni. Projekt miał za zadanie oprócz zabezpieczenia tras migracyjnych płazów zapoczątkowanie programu ochrony i renaturyzacji małych zbiorników wodnych na terenie Jury. Efektem projektu było bezpieczne przeniesienie do stawów 3.500 płazów, reportaże dla Telewizji Kraków i programu „Arka Noego”, liczne publikacje, spotkania z mieszkańcami, nawiązanie współpracy ze szkołami i przygotowanie projektu „Na ratunek płazom”. Działania  polegające na zabezpieczeniu trasy migracyjnej płazów w miejscowości Poręba Żegoty prowadzone były wspólnie z Urzędem Miasta Alwernia i Wydziałem Ochrony Środowiska Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Projekt sponsorowany był przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Koszty działań w Porębie Żegotach poniesione były przez Urząd Miejski w Alwerni oraz Małopolski Urząd Wojewódzki. Koszty zakupu materiałów do zabezpieczenia trasy migracyjnej płazów w Pieskowej Skale pokrył Ojcowski Park Narodowy, który również nieodpłatnie udostępnił Towarzystwu budynek, jako bazę noclegową.

„Chrońmy płazy”

„Pomóż uratować to zwierzę”

„Poręba Żegoty”

Projekt „Zielone Płuca Krakowa”.

Realizowany w 2000 r. Celem projektu było zahamowanie degradacji terenów zielonych na terenie Krakowa, ochrona terenów cennych przyrodniczo, inicjowanie akcji społecznych na rzecz zachowania istniejących terenów zielonych i tworzenia nowych oraz poprawa procedur konsultacji publicznych w zakresie ochrony środowiska i rozwoju gospodarczego, a także zwiększenie społecznego dostępu do informacji i społecznego udziału w podejmowaniu decyzji. Rezultatami projektu było:

a)   zmniejszenie skali wycinki drzew, doprowadzenie do sadzenia przez inwestorów drzew i krzewów (w celu zrekompensowania powstałych szkód ekologicznych), zwiększenie warunków w zakresie ochrony przyrody, doprowadzenie do poszerzania projektów zieleni przy realizacji inwestycji    

b)   urządzenie terenów zieleni na terenie dzielnicy II (posadzono ponad 200 drzew, krzewów i pnączy), 

c)     zmniejszenie przez Prezydenta Miasta Krakowa opłat za użytkowanie terenów przez Klub Sportowy „Korona” do 1/5 kwoty pierwotnie naliczonej, co pozwoli na utrzymanie funkcji rekreacyjno-sportowej obiektów.

d)    kampania w obronie Stawu Dąbskiego doprowadziła do porozumienia pomiędzy inwestorem, Towarzystwem i społecznością lokalną  w wyniku czego obok inwestycji powstanie  pierwszy w Krakowie użytek ekologiczny.

e)    wspólnie z mieszkańcami osiedla Rybitwy zaproponowano utworzenie użytku ekologicznego Staw przy ul. Przy Cegielni.  

f)      powołanie stowarzyszeń lokalnych

g)    udział Towarzystwa przy powołaniu Forum dla Nowej Huty

Projekt realizowany był dzięki dotacji Fundacji Partnerstwo dla Środowiska oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie

Projekt „Na ratunek płazom”.                                 

Projekt realizowany był na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, obejmując Ojcowski Park Narodowy, 7 gmin (Alwernia, Wielka Wieś, Bukowno, Wolbrom, Sułoszowa, Zabierzów, Trzebinia), 3 powiaty (krakowski, olkuski, chrzanowski).

  Rezultaty

- Wybudowanie 23 oczek wodnych (w tym 5 na terenach przyszkolnych) 

- Wykonanie 3 tablic informacyjno-edukacyjnych i przekazanie ich do szkół 

- Wykonanie 2 pomostów - stworzenie punktów edukacji przyrodniczej przy
 wybudowanych stawach 

-  Inwentaryzacja stawów, miejsc lęgowych płazów i otoczenie ich  opieką 

- Bezpieczne przeniesienie do stawów 5.900 płazów w Porębie Żegoty i w Pieskowej Skale), 

- Przeszkolonie uczniów i nauczycieli chętnych do podjęcia działań w terenie – ok. 500 osób.

- Wykonanie materiałów edukacyjnych nt. płazów.

- Przeszkolonie osób chętnych do założenia oczek wodnych na swoich działkach – ok. 20 osób.

Towarzystwo na rzecz Ochrony Przyrody było organizatorem projektu.

Pozostali uczestnicy to 10 szkół, Ojcowski Park Narodowy, Urząd Miasta Alwernia, Urząd Gminy Wielka Wieś, Ochotnicza Straż Pożarna w Zabierzowie, Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Zabierzów, Liga Ochrony Przyrody – Oddział Powiatowy w Olkuszu, Parafia św. Mikołaja w Białym Kościele (m.in. udostępnienie terenu Parafii dla budowy stawu i prowadzenia działań ekologicznych), stowarzyszenie Greenworks (w zakresie warsztatów edukacyjnych w Popradzkim Parku Krajobrazowym), osoby prywatne (rodzice, mieszkańcy, nauczyciele, przedsiębiorcy)

 „Drzewo Życia na szlaku Greenways Kraków – Oświęcim”

Celcem projektu jest udekorowanie alejami drzew odcinka szlaku Greenways Kraków – Morawy – Wiedeń przebiegającego przez teren woj. małopolskiego. Spowoduje to „ożywienie” trasy rowerowej i wyraźne zaznaczenie jej w terenie. Realizacja zadania przyczyni się także do ochrony rodzimych odmian i gatunków drzew (w tym również owocowych). 

Realizację projektu rozpoczęto od inwentaryzacji przez młodzież drzew z regionu oraz październikowej akcji sadzenia drzew. W ciągu roku szkolnego organizowane są akcje zbierania opowieści, wierszy, piosenek o charakterystycznych drzewach sadzonych dawniej. Przeprowadzono również konkursy plastyczne i fotograficzne na najpiękniejsze drzewo na szlaku oraz konkurs na logo o motywie drzewa. Drzewo stało się pretekstem do spojrzenia na cały krajobraz, przyrodę oraz dziedzictwo kulturowe i historyczne regionu. Na pierwszą edycję konkursu napłynęło prawie 200 prac, których tematem przewodnim było Drzewo na szlaku Greenways Kraków-Oświęcim. 

W roku 2003 Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody zainicjowało obchody 20 pażdziernika jako Dnia Drzewa akcją sadzenia drzew. Zielone szlaki ozdobiło wówczas 1500 drzew posadzonych przez dzieci, młodzież i dorosłych mieszkańców miejscowości leżących przy szlaku.  

„Uspołecznienie przestrzeni zielonych w Krakowie”

Jednym ze sposobów uspołeczniania przestrzeni zielonych jest tworzenie publicznie dostępnych użytków ekologicznych, służących ochronie przyrody, edukacji ekologicznej  i rekreacji.  

Ekolodzy od kilku lat prowadzili działania zmierzające do objęcia ochroną prawną podmokłych łąk w Nowej Hucie. Wśród wnioskodawców o utworzenie użytku ekologicznego było Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody. Celem zadania było doprowadzenie (we współpracy z innymi organizacjami) do ustanowienia użytku ekologicznego „Łąki Nowohuckie” oraz rozpoczęcie prac nad stworzeniem warunków do prowadzenia edukacji ekologicznej na tym terenie. 

Na wniosek organizacji ekologicznych (w tym Towarzystwa na Rzecz Ochrony Przyrody) wiosną 2003 r. użytek taki został ustanowiony na terenie łąk nowohuckich.  W ramach projektu na terenie uzytku zainstalowano tablice informacyjno-edukacyjne oraz wydano folder prezentujący walory łąk nowohuckich.

Innym sposobem uspołeczniania przestrzeni zielonych jest tworzenie społecznych ostoi przyrody. Zadanie obejmowało starania na rzecz ustanowienia pierwszej w Krakowie społecznej ostoi przyrody „Staw przy Cegielni”

Nieodzowne  było również podjęcie działań interwencyjnych w przypadkach inwestycji budzących zastrzeżenia pod względem ochrony przyrody i krajobrazu, położonych na terenach publicznie dostępnych. 

Ostatnim zadaniem projektu było prowadzenie warsztatów edukacyjnychdla nauczycieli dotyczących ekologii i bioregionalizmu.

Projekt „Promocja pnączy w Krakowie”                                                   

Kraków był niegdyś miastem – ogrodem. Obecny jego rozwój idzie w kierunku zaprzeczenia tego modelu. Niszczona jest substancja przyrodnicza miasta – wycinka drzew oraz postępująca zabudowa.

Motorem tych przemian jest intensywna działalność inwestorów budowlanych, a także brak ekologicznej polityki władz miasta oraz mała świadomość zagrożeń i związany z tym brak aktywności mieszkańców.

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

Im miasto bardziej technokratyczne, tym bardziej „nie do życia”, tym mniejsza więź mieszkańca z miastem, czyli tym większa bierność i przyzwolenie na technokratyczny sposób kształtowania przestrzeni miejskiej. Powstaje zatem mechanizm błędnego koła. Aktywizacja wspólnot lokalnych może ten trend spowolnić, a nawet odwrócić. Najlepszą formą takiej aktywizacji jest wyjście do mieszkańców z KONKRETNĄ propozycją. Taką konkretną propozycją, jak wykazało doświadczenie, są projekty pnączowe.    

Pnącza są katalizatorem (jakby czarodziejską różdżką), która wyzwala inicjatywę mieszkańców w kierunku uporządkowania i unaturalniania własnego podwórka, czyli – mówiąc inaczej - fragmentu przestrzeni miasta.

Ponieważ każde otwarcie się ludzi na jedną inicjatywę ekologiczną zwiększa szansę otwarcia się ludzi na inną inicjatywę ekologiczną, więc projekty pnączowe są elementem dobrze włączającym się i przyczyniającym do realizacji całego nurtu różnych działań zmierzających do przywrócenia Krakowowi charakteru miasta-ogrodu, jakim był niegdyś i jaki może być, jeśli tylko wypracowana zostanie całościowa i żywa (czyli mająca aktywne poparcie mieszkańców, a nawet przez nich współtworzona) strategiczna koncepcja ekologicznego rozwoju miasta.

Dodatkową motywacją rozwoju projektu są pozytywne echa poprzednich projektów pnączowych oraz przyznane dwie nagrody – nagroda główna FPŚ za rok 1999 oraz wyróżnienie Indywidualną Ekologiczną Nagrodą Bayera.

Celem działań jest przede wszystkim identyfikacja oraz ekologiczna aktywizacja wspólnot lokalnych, a także przyczynienie się bezpośrednio i pośrednio do wzbogacenia substancji przyrodniczej miasta poprzez posadzenie pnączy. Skoro zieleni ubywa w poziomie (zabudowa), to niech chociaż przybywa jej  w pionie (pnącza).

 „Doceń pnącza”

 „Jura – w zgodzie z naturą”

Projekt pozwolił uczniom i mieszkańcom, włączyć się do działań na rzecz ochrony przyrody, zarówno poprzez  zgłębianie odpowiedniej wiedzy, jak i podjęcie działań praktycznych. Wybudowano 5 oczek wodnych, 4 skalniaki, wykonano podstawę dla gniazda dla bociana, zainstalowano 2 tablice informacyjno-edukacyjne, zorganizowano 10 wycieczek – warsztatów edukacyjnych na tereny podmokłe, wykonano szereg szkolnych materiałów edukacyjnych (prezentację komputerową „Nasze płazy”, foldery, plakaty, albumy) służących bieżącej edukacji ekologicznej uczniów w poszczególnych szkołach, przeszkolono 15 uczniów i 3 nauczycieli w zakresie fotografii przyrodniczej, zorganizowano wycieczkę – zwiedzanie Stacji Automatycznego Monitoringu Powietrza oraz Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Projekt realizowany we współpracy ze szkołami podstawowymi w Białym Kościele, Bolechowicach, Grojcu, Kluczach, Porębie Żegoty, Trzebini Gaju, gimnazjum w Zabierzowie, Oddział Powiatowy Ligi Ochrony Przyrody w Olkuszu. W realizacji pomagali również: Urząd Miasta Alwernia, urzędy gmin Klucze, Wielka Wieś, Zabierzów, Gminny Ośrodek  Kultury w Kluczach, Dom Opieki Kościoła Zielonoświątkowców w Kluczach, osoby prywatne (mieszkańcy, nauczyciele, lokalni przedsiębiorcy). Ogółem w działaniach wzięło udział ok. 1.000 osób.

„Kraków przyjazny mieszkańcom”

Celami projektu były: 

1) zwiększenie wiedzy mieszkańców na temat inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, nt możliwości przeciwdziałania niszczeniu środowiska oraz zakładania stowarzyszeń lokalnych,

2) zwiększanie powierzchni terenów zielonych,

Rezultaty:

- posadzonych 225 drzew , krzewów i pnączy,

- udział w 25 postępowaniach administracyjnych – doprowadzenie do uchylenia 4 decyzji inwestycyjnych - wydanych z naruszeniem prawa i szkodliwych dla środowiska,

- wydanie poradnika „Masz  prawo” – informacje o przepisach prawnych dotyczących ochrony środowiska,

- wydanie folderu „Pracują dla Ciebie) – informacja o krakowskich instytucjach związanych z szeroko pojętą ochroną środowiska,

- prowadzenie  punktu porad związanych z ochroną środowiska

„Ochrona łąk przed pożarami”

  Realizując projekt chcieliśmy uświadomić dzieciom, młodzieży szkolnej i dorosłym, jakie są skutki wypalania łąk i nieostrożnego obchodzenia się z ogniem na terenach leśnych.  W ramach zadania wykonane zostały kolorowe plakaty w nakładzie 2.000 egz., które następnie zostały rozkolportowane z pomocą 20 szkół na terenie Jury. Plakaty były rozwieszone w szkołach oraz miejscach publicznych we wsiach, przekazane młodzieży i rodzicom. Kolportaż plakatów połączony był z prowadzeniem zajęć edukacyjnych w szkołach.

„Edukacja ekologiczna w zakresie ochrony przyrody poprzez ochronę płazów i tworzenie ogrodów naturalistycznych”.  
Celem projektu jest angażowanie szkół i społeczności lokalnych w tworzenie ogrodów naturalistycznych jako lokalnych ostoi przyrody. Projekt dotowany przez  Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie oraz GARDENA Polska sp. z o.o.

„Nie śmieć, nie będziesz musiał sprzątać”.

Projekt realizowany na terenie Jury Krakowsko-Czestochowskiej. Jego celem jest propagowanie proekologicznej gospodarki odpadami na terenach wiejskich (ograniczanie ilości śmieci,  wprowadzenie systemu segregacji, tworzenie przy szkołach punktów nieodpłatnego przyjmowania surowców wtórnych które następnie szkoła sprzedaje zasilając swój budżet). Projekt dotowany przez Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkową i Wschodnią (REC) ze środków DANCEE oraz przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

„Szkoły dla ekorozwoju"

Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody koordynowało na terenie Krakowa oraz Jury Krakowsko-Częstochowskiej program Fundacji Partnerstwo dla Środowiska „Szkoły dla ekorozwoju”. Celem programu jest kształtowanie  proekologicznych postaw dzieci i młodzieży oraz społeczności lokalnych przez wspólne rozwiązywanie problemów ochrony środowiska. Są to praktyczne działania związane z wprowadzeniem usprawnień i oszczędności związanych z gospodarowaniem wodą, energią i odpadami, a także utrzymaniem i tworzeniem ostoi przyrody. Wnioskodawcy w ramach swojej działalności samodzielnie wykonali przeglądy środowiskowe w tematach: cenna energia, nasza woda, użyteczne odpady i ostoje przyrody, a następnie zaplanowali działania zmierzające do poprawy obecnej sytuacji.

Spośród nadesłanych propozycji zostało wyłonionych 50 najlepszych, które otrzymały dotacje przeznaczone na realizację zaplanowanego przedsięwzięcia