POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

 

CO ROBIMY?

OGRODY

NATURA-
LISTYCZNE

 

DRZEWO

 
OCHRONA PŁAZÓW

WITAMY W OJCOWSKIM PARKU NARODOWYM

DOCEŃ
PNĄCZA

NIE ŚMIEĆ, NIE BĘDZIESZ MUSIAŁ SPRZĄTAĆ

ZRÓB SWÓJ STAW

STOP WYPALANIU TRAW

DOLINA DRWINKI UMIERA

ROWEROWY SZLAK BRZOZOWY

OSOBLIWOŚCI PRZYRODY OKOLIC TENCZYNKA

POMÓŻ URATOWAĆ TO ZWIERZĘ
W ostatnich latach daje się wyraźnie zaobserwować ogromny spadek liczebności płazów, które należą teraz do jednych z najbardziej zagrożonych zwierząt w Polsce. Było to powodem objęcia w 1995 roku ochroną gatunkową wszystkich żyjących w Polsce płazów. 
Główną przyczyną zagrożenia płazów są zmiany środowiska spowodowane przez człowieka. Dużym zagrożeniem dla tych zwierząt jest także ruch samochodowy.
Płazy są zwierzętami, które do życia potrzebują dwóch środowisk: lądowego i wodnego. Większość życia spędzają na lądzie, ale rozmnażają się w wodzie. Wiosną schodzą z pól, lasów i łąk do zbiorników wodnych. Ponieważ w dolinach znajdują się ruchliwe drogi, płazy muszą więc w swojej wędrówce je przekroczyć. Ginie ich wówczas mnóstwo. Śmiertelność na drogach jest bardzo wysoka. Na 1-2 kilometrowym odcinku drogi może w ciągu miesiąca zginąć kilkadziesiąt tysięcy płazów. Jak zapobiec tej masakrze?

s2.jpg (12516 bytes)

z4.jpg (19667 bytes)

s4.jpg (16903 bytes)

Jak zabezpieczyć szlak migracji płazów?
Odcinek drogi przez którą wędrują zwierzęta należy oznakować tablicami „Uwaga na płazy”. Znaki takie wykonać można tak jak klasyczne znaki drogowe (ale koniecznie w formie tablicy) lub jako tablice umieszczone na drewnianych słupach. W tym ostatnim przypadku grubość słupa powinna wynosić 10-15 cm, a tablice przytwierdzone na wysokości uniemożliwiającej ściągnięcie ich ręką przez dorosłego człowieka. Konieczne jest wystąpienie do instytucji zarządzającej drogą z prośbą o zgodę na nieodpłatne, czasowe (od marca do maja) umieszczenie znaku w pasie drogowym. Następnie wzdłuż drogi instalujemy siatkę mającą na celu zatrzymanie wędrujących zwierząt. Zaporę można zrobić również z grubej folii. Jej wysokość powinna wynosić 30-50 cm. Paliki podtrzymujące zaporę należy umieścić co 3 m. W przypadku instalowania konstrukcji z siatki (możliwa do wykorzystania przez kilka lat) konieczne jest opisanie jej farbą, co zmniejsza ryzyko kradzieży.

Przed zaporą, co 15-30 metrów (im gęściej tym lepiej) wkopujemy w ziemię wiadra. Je również należy opisać oraz na wysokości 2 cm od dna wiadra wywiercić otwory o przekroju 1 cm. Ma to, z jednej strony uczynić wiadro mało wartościowym dla złodziei, z drugiej strony zapewnić odpływ wody w przypadku dużych opadów deszczu. Na dnie wiadra należy zostawić trochę wody. Można również wyłożyć dno mchem. Zalecana głębokość pułapki to ok. 35 cm. Płazy należy przenosić z pułapek na drugą stronę drogi kilka razy na dobę – minimalnie trzy razy (koniecznie o świcie i o zmierzchu).
Istotną częścią akcji przenoszenia płazów jest działalność edukacyjna i informacyjna. Konieczne jest umieszczenie na siatkach, słupach i tablicach informacji o celu umieszczenia przeszkody, o roli płazów i potrzebie ich ochrony, oraz prośby o nie niszczenie konstrukcji. Najlepszą i najtańszą formą takich „ogłoszeń” jest zafoliowana ulotka w formacie A4. Oprócz tego wskazane jest wykonanie mniejszych ulotek, o podobnej treści, które rozdaje się mieszkańcom, turystom i kierowcom samochodów. Warto o przeprowadzanej akcji powiadomić lokalną prasę, rozgłośnie radiowe i telewizyjne.
Bardzo ważne jest zaobserwowanie momentu, kiedy płazy po odbyciu godów i złożeniu skrzeku będą wracać z powrotem. Najlepszym rozwiązaniem byłby wtedy umieszczenie drugiej zapory, tym razem z drugiej strony drogi. Niestety wiąże się to z dużymi kosztami. Można przenieść konstrukcję, której używaliśmy dla zatrzymania ruchu w stronę stawów, ale jeżeli powroty nie mają charakteru masowego raczej nie należy tego robić. Będziemy bowiem mieli jeszcze do czynienia z „maruderami” dążącymi do stawów (pamiętajmy jeszcze o tym, że poszczególne gatunki płazów odbywają wędrówkę w różnym czasie) i siatka taka byłaby dla nich śmiercionośną pułapką.
Opisywane działania są działaniami prowizorycznymi. Należy dążyć do budowy przepustów pod drogami oraz stałych zapór. Są to niestety drogie inwestycje i nie zawsze technicznie wykonalne. Jeżeli nie da się ich wykonać należy prowizorycznie zabezpieczać szlaki wędrówek płazów. Nie są to działania kosztowne. Niezbędny jest zakup folii lub siatki (można zwrócić się z prośbą do producentów lub firm handlowych o darowiznę), wiader, rękawic, kolorowych (a najlepiej z dodatkiem pasków odblaskowych) kamizelek dla osób przenoszących płazy przez drogę.
W Ojcowskim Parku Narodowym w ten sposób bezpiecznie przeniesiono do stawów w 1998 r. - 1100 zwierząt, w 1999 r.- 1500, w 2000 r.- 2500. Dane te najlepiej świadczą o tym, że warto przeprowadzać takie działania.
Zorganizuj taką akcję i Ty w swojej okolicy. 

W wielu krajach, aby zapobiec zabijaniu płazów na drogach, w miejscach ich corocznych wędrówek instaluje się wzdłuż drogi stałe zapory uniemożliwiające płazom wyjście na drogę oraz buduje pod drogą tunele, którymi mogą bezpiecznie przejść na drugą stronę. W Polsce, ze względu na niską świadomość problemu takich przejść się nie buduje. Coraz częściej jednak grupy ekologiczne organizują akcje prowizorycznego zabezpieczania szlaków migracyjnych płazów.
Akcje takie mogą być przeprowadzane także przez uczniów gimnazjów i szkół średnich. Ze względu na fakt, że płazy należą do zwierząt chronionych konieczne jest nawiązanie współpracy z dyrekcjami parków narodowych, krajobrazowych, urzędów gminnych, wojewódzkich konserwatorów przyrody. Warto poprosić o pomoc przy organizacji akcji miejscowe nadleśnictwo, organizacje ekologiczne i Straż Ochrony Przyrody.   

 

 

 

 

 

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

CO TY MOŻESZ ZROBIĆ ?
- Chroń małe zbiorniki wodne – nie wysypuj tam śmieci, nie myj worków po nawozach, nie zasypuj i nie odwadniaj.
- Kierując samochodem zwróć uwagę na wędrujące płazy, zwolnij, omiń zwierzę, a jeszcze lepiej zatrzymaj 
  samochód i przenieś je na pobocze.
- Nie pozwól by inni zabijali te bezbronne, a tak pożyteczne zwierzęta.
- Włącz się do akcji ochrony stawów i ochrony zwierząt podejmowanych przez organizacje ochrony przyrody, 
  szkoły, samorząd lokalny.
- Wesprzyj finansowo te działania ochronne.
- Załóż w swoim ogrodzie nowy staw.
- Informuj organizacje ochrony przyrody o miejscach masowych wędrówek płazów przez drogi oraz o miejscach 
  godowania tych zwierząt.

Pamiętaj! Życie tych pożytecznych i bezbronnych zwierząt zależy w dużym stopniu od Twojego zachowania i kultury.